فایلیا | دانلود فایل | دانلود تحقیق و مقاله

چكيده:

در دنياي واقعي واحدهاي بازرگاني تحت شرايط عدم اطمينان فعاليت مي كنند. لذا امر پژوهش در رابطه با تقاضاي واحد توليدي از اهميت اساسي برخوردار است ، بدين منظور در اين تحقيق پس از مطالعه مباني نظري و تئوريك مربوط به تقاضا و اطلاعات اخذ شده در رابطه با واحد اقتصادي مورد مطالعه به مسايل و مشكلات عمده در امر تقاضا پرداخته مي شود و در نهايت به استراتژي لازم جهت برنامه ريزي توليد و توسعه محصول و ساير شرايط اشاره مي گردد.و به اين نتيجه دست پيدا مي كنيم كه با توجه به مشكلات مشاهده شده در بنگاههاي اقتصادي مي توان به فقدان چهارچوب علمي و نظري، در واحدهاي اقتصادي در اقتصاد ايران اشاره نمود كه باعث به هدر رفتن بسياري از منابع اقتصادي   مي گردد.و اينجاست كه اقتصاد مديريت به عنوان شاخه اي از علم اقتصاد مديريت به تصميم گيري واحدهاي اقتصادي كمك مي كند و آن را در جهت گام برداشتن به هدف مخصوص خويش سوق مي دهد.

با توجه به اينكه نظرية اقتصادي اصول مهمي را براي عمليات تجاري دربر دارد و كاربرد آن در مسايل بازرگاني از اهميت خاصي برخوردار است ابتدا مبناي نظري و تئوريك مربوط به تقاضا را از كتب مربوط به اين زمينه را مطالعه نموده و ملاحظه كرديم كه تابع تقاضا براي يك بنگاه ، تابعي است از متغير هاي قيمت ، تبليغات ، درآمد مصرف كننده ، ترجيحات و سليقه مصرف و غيره.

و سپس با توجه به مبناي تئوريك نظري و اطلاعات اخذ شده در رابطه با واحد اقتصادي مورد مطالعه به مسايل و مشكلات عمده در امر تقاضا براي بنگاه پرداخته مي شود.و سپس استراتژي لازم براي برنامه ريزي توليد ، توسعة محصول جديد، سرمايه گذاري و ساير شرايط كه تصميم گيرنده در بلند مدت دارد ، اشاره مي نماييم.

عنوان: تقاضا

بخش اول: نظرية كردار مصرف كننده و تقاضا

۱- نظرية مطلوبيت و رجحان

مقدمه: وظيفه اي كه در پيش روي هر خانوار قرار دارد ، اين است كه درآمد پولي محدود خود را طوري صرف نمايد كه به بالاترين سطح ارضاي اقتصادي زندگيش برسد. كوشش آگاهانه اي بمنظور حداكثر كردن رضايت از طريق صرف درآمد پولي محدود مصرف كننده وجود دارد كه تعيين كنندة تقاضاي شخصي مصرف كننده براي كالاها و خدمات مختلف است.

بمنظور بدست آوردن تابع تقاضا و منحني هاي بي تفاوتي فقط احتياج به فرض هاي زير است:

الف) مصرف كننده از وجود بعضي كالاها و خدمات آگاهي دارد

ب ) نسبت به كالاها و خدمات واكنش نشان مي دهد، يعني بطور مثال بعضي كالا ها به ساير كالاها ترجيح مي دهد

ج ) داراي مقداري درآمد پولي است تا بتواند اين واكنشها را در بازار نشان دهد

نظرية رجحان مصرف كننده

واحد مصرف كننده بمنظور رسيدن به هدف خود (كه همان حداكثر كردن رضايت يا مطلوبيت با توجه به سطح درآمدي است)، بايد قادر به طبقه بندي سبدهاي مختلف كالا باشد.يعني مصرف كننده بايد بتواند سبدهاي مختلف كالا را با هم مقايسه و در بين آنها ترجيحات خود را مشخص كند.

مطلوبيت در رجحان

آنچه كه از تابع مطلوبيت مورد انتظار است آن است كه منعكس كنندة ترتيب مرتبه اي سبد هاي مختلف كالا بنحوي باشد كه مورد نظر مصرف كننده است.آنچه كه از تابع مطلوبيت مورد انتظار است اين است كه اندازه گيري مطلوبيت حاصل از سبدهاي كالا را نه عددي بلكه رتبه اي انجام دهد.

منحني بي تفاوتي

منحني بي تفاوتي مكان هندسي نقاطي (يا سبدهاي كالاهايي) است كه مصرف كننده نسبت به آنها بي تفاوت است. هر نقطه روي منحني بي تفاوتي نظير هر نقطة ديگري بر روي همان منحني مطلوبيت كل يكساني ايجاد مي كند.

نرخ نهايي جانشيني

نرخ نهايي جانشيني   Xبه جاي Y ، معياري است براي سنجش تعداد واحدهاي از دست رفته Yبمنظور بدست آوردن يك واحد اضافي از X   بطوري كه سطح رضايت مصرف كننده ثابت باقي بماند.

تحليل منحني بي تفاوتي رفتار مصرف كننده

الف) مدل منحني بي تفاوتي رفتار مصرف كننده ، يك مدل توضيحي رفتار مصرف كننده نيست.دليل آنكه مردم خريد مي كنند و نسبت به تغييرات متغيرهاي اقتصادي عمل و عكس العمل نشان مي دهند ارتباط عميقي با خصوصيات رواني آنها دارد. مدل منحني بي تفاوتي يك مدل پيش بيني رفتار مصرف كننده است.

تعريف: مطلوبيت يك رضايت مندي رواني ، يا احساس رضايت مندي است كه مصرف كننده از مصرف كالا ها و خدمات بدست مي آورد.مطلوبيت يك كالا برابر با تغيير در كل مطلوبيت ناشي از تغيير در مصرف يك كالا به اندازة يك واحد مي باشد.

اثر قيمت و قانون تقاضا:

تعريف اثر قيمت بعنوان تغيير در مقدار تقاضاي محصول خاصي بخاطر تغيير در قيمت آن محصول با ثابت بودن شرايط تعريف مي شود.قانون تقاضا بيان كننده آن است كه وقتي قيمت افزايش يافت
مصرف كننده مقدار تقاضاي خودش را كم مي كند و بالعكس، وقتي قيمت كاهش يابد مصرف كننده بتدريج بيشتر مصرف مي كند. اين يك قانون عملي است، بدين معني كه معمولاً در عمل ديده مي شود قانون تقاضا بوسيله خطي با شيب منفي كه منعكس كننده قيمت و واحدهاي مقدار تقاضاست
بيان مي شود، اين خط منحني تقاضا است.

اثر تغييرات درآمد مصرف كننده:

افزايش در درآمد پولي ،به شرط ثابت بودن شرايط ، منتهي به افزايش تقاضاي قابل دسترس مصرف كننده مي شود.

تغيير در سليقه و ترجيح مصرف كننده:

سليقه و ترجيح زمان به زمان ،خواه بر اساس آخرين مُد و تمايل و يا در نتيجه تبليغات و مخارج تشويقي واحد بازرگاني، تغيير پيدا مي كند. به هر حال ، ايجاد تغيير در سليقه و ترجيح مصرف كننده اثري بر مقدار تقاضاي محصولات خاصي دارد.

روش خصوصيات در انتخاب مصرف كننده:

كلوين لانكاستر، تحليل خصوصيات براي رفتار مصرف كننده را در سال ۱۹۶۶ ارائه كرد و در سال ۱۹۷۱ بطور عمده آنرا بسط داد، اين تئوري جديد تقاضا، در حاليكه از مطلوبيت وتحليل منحني بي تفاوتي استفاده مي كند،از تئوري سنتي با تاكيد بر اينكه مصرف كنندگان، مطلوبيت از خود محصول بدست نمي آورند،بلكه از خصوصيات يا مشخصات موجود در محصولات بدست مي آورند،جدا
مي شود. اگر اين خصوصيات است كه مورد توجه مصرف كننده است، تا اينكه خود محصول، بهتر است كه تقاضاي مصرف كننده را مستقيماً با توجه به خصوصيات پيدا كنيم. بر خلاف روش محصول، كه ترجيح مصرف كننده را بين محصولات بعنوان يك عامل مهم در نظر مي گيرد، روش خصوصيات در ماوراي اين ترجيحات براي توضيح خصوصيات اين محصول استفاده مي شود.

شكل: رسم محصولات در روش خصوصايت

محدوديت بودجه و مرز كارآيي:

شكل: مرز كارآيي در روش خصوصيات

تعريف:مرز كارآيي حد خارجي تركيبات قابل دسترس دو خصوصيت، با توجه به محدوديت

بودجه مي باشد.

حداكثر كردن مطلوبيت از خصوصيات:

همانطوريكه مصرف كنندگان قادر به اظهار نظر ترجيح يا بي تفاوتي بين تركيبات مختلف محصولات هستند، همانطور قادر مي باشند كه ترجيح يا بي تفاوتي خود را بين تركيب خصوصيات بيان كنند. نظر به اين كه هم نقشه بي تفاوتي و هم مرز كارآيي در فضاي خصوصيات مي باشند، مي توانيم هر دو را باهم براي پيدا كردن تركيبات خصوصيات كه به مصرف كننده اجازه مي دهد به بالاترين منحني بي تفاوتي قابل دسترس برسد، رسم كنيم.

تغيير در قيمت و قانون تقاضا:

با فرض مشخص بودن احساس و درآمد مصرف كننده، تغيير در قيمت محصول باعث انتقال نقطه قابل دسترس و در نتيجه ، مرز كارآيي خواهد شد. اگر قيمت محصول كاهش يابد، مرز بطرف خارج در طول شعاع محصول انتقال مي يابد و بالعكس،اگر قيمت افزايش يابد مرز بطرف داخل در طول شعاع محصول انتقال مي يابد.

تحليل

«تقاضاي بازار براي تصميم گيري»

مقدمه:

وقتي بحث رفتار فرد مصرف كننده است، انتظار داريم كه عمل و عكس العمل هر فرد مصرف كننده وضعيت را براي رفتار بعدي توسط آن مصرف كننده تغيير بدهد. به عبارتي ديگر مصرف كنندگان به طور دسته جمعي بر قيمتها و دسترسي به كالاها و خدمات مي توانند اثر بگذراند علم جمعي آنها طرف تقاضاي بازار محصول را تشكيل مي دهد و بدين ترتيب آنها در ارتباط با طرز عرضه در بازار براي تعيين سطوح توليد در هر بازار محصولي، مسئول هستند. تقاضاي كلي در هر بازار محصول خاصي يا آنچه كه معمولا تقاضاي بازار ناميده مي شود به علت آنكه اين تقاضا در بازار محصول وارد مي شود و توسط درآمد مصرف كننندگان كه انتظار مصرف به جهت حداكثر كردن مطلوبيت دارند پشتيباني       مي شوند، نيروي مهمي در سيستم اقتصادي است. اين مخارج مصرفي از ديد واحد اقتصادي درآمد از فروش مي باشد.

تابع تقاضا و منحني تقاضا:

تابع تقاضا به ارتباطي كه بين مقدار تقاضاي محصول خاصي و قيمت آن محصول وجود دارد به شرط آنكه ساير شرايظ و عوامل ثابت باشد مربوط مي شود بنابر اين منحني تقاضا زير مجموعه اي از تابع تقاضا مي باشد كه در آن تمام شرايط و عوامل به استثناي قيمت ثابت مي باشد.

متغيرهاي مستقل در تابع تقاضا:

تابع تقاضا رابطه اي است بين مقدار تقاشاي محصول X و متغيرهايي كه بر تقاضاي كل محصول موثرند. مقدار تقاضاي X يا Qx را متغير وابسته در تابع تقاضا مي نامند زيرا ارزش آن به ارزش متغيرهاي موثر كه متغيرهاي مستقل ناميده مي شوند بستگي دارند.

عوامل X مستقلي كه بر Qx موثر هستند:

• قيمت: مقدار تقاضا به شرط آنكه ساير شرايظ ثابت باشند رابطه معكوس با قيمت محصول دارد.
• قيمت محصولات وابسته: قيمت محصولات جانشين در تابع تقاضاي X به علت تمايل مصرف كننده براي خريد محصولاتي كه جانشين محصول  X با فرض مشخص بودن تغييرات در قيمتهاي نسبي اين گروه محصولات مي باشد، وارد مي شود. اگر قيمت يكي از محصولات جانشين افزايش يابد نظر به اينكه مصرف كننده تمايل به تغيير از محصول جانشين به محصول  X پيدا مي كند انتظار مي رود كه تقاضاي محصول X افزايش يابد. و در صورت كاهش قيمت محصولات جانشين انتظاري معكوس داريم. به عبارتي ديگر كالاهاي مكمل همراه با محصول  X مصرف مي شوند. يعني اگر قيمت كالاهاي مكمل افزايش يابد مقدار تقاضاي محصول X كاهش مي يا بد و بالعكس.

ترجيح و بي تفاوتي: نظر به اينكه مي شود مصرف كننده در جستجوي حداكثر مطلوبيت باشد ، آنها تركيب كالاها و خدماتي كه مطلوبيت كل بيشتري نسبت به تركيباتي كه مطلوبيت كل كمتري دارند، انتخاب مي كنند. آنها بين تركيباتي كه مطلوبيت كل يكساني دارند بي تفاوتند.